DE ELEKTRISCHE SAXOFOON

In verband met mijn studie muziek technologie heb ik uitgebreid onderzoek gedaan naar wat er gedaan is op het gebied van saxofoon en elektronica.

Ik heb ge-experimenteerd met allerlei apparatuur 'live' en in de studio. Je kunt enige van deze resultaten beluisteren in de opnames die ik heb gemaakt met NEOBASH!, spArrow Jazz Trio, Automotive en Funckarma. mp3's

Verder heb ik gesprekken gevoerd met andere saxofonisten die met elektronica bezig zijn, zoals Jorrit Dijkstra, Luc Houtkamp, Jasper Blom, Maarten Ornstein en Seamus Blake. Uiteindelijk heb ik mijn eigen conclusies getrokken!

Ik heb het geluk gehad Ernst Bonis te leren kennen, de Nederlandse elektronica guru. Er is een soort samenwerking ontstaan en ik leer van Ernst enorm veel over de mogelijkheden van elektronica & muzikale expressie.

WAAROM SAXOFOON EN ELEKTRONICA?

De expressie mogelijkheden van het instrument de saxofoon zijn enorm groot.
Er zijn echter zoveel grensverleggende saxofonisten geweest in de geschiedenis, dat ik het idee heb dat het onderste wel zo'n beetje uit de kan is gehaald.

Hoe hard de saxofonist ook zijn best doet, de tonen van een saxofoon kunnen op een gegeven moment niet scherper of warmer, niet harder of zachter in volume, niet harder of zachter aangezet, niet hoger of lager, sneller of langzamer geproduceerd worden.

Met effecten zoals filters, distortion en delay is het timbre te beïnvloeden, met dynamische processing is de dynamiek te bepalen, met envelopes (filters) is o.a. de articulatie te beïnvloeden, met pitch shifters, vibrato en detune is de pitch te manipuleren en delays kunnen o.a. watervallen van noten suggereren.

Met behulp van 'loopers' of interactieve software kan de saxofonist zelfs 'real-time' zijn eigen materiaal opslaan, processen, afspelen en hier vervolgens op reageren.

Ik ben geïnteresseerd in saxofoon en elektronica omdat op dit gebied nog niet zo veel is gedaan en hopelijk nog veel te ontdekken valt. Ik hoop dat de interactie tussen saxofonist, saxofoon en elektronica, binnen verschillende muzikale contexten, inspireert tot nieuwe muzikale ideeën voor spel en compositie.

GESCHIEDENIS

Pionier Eddie Harris gebruikte al sinds 1968 de 'elektrische saxofoon' in zijn muziek.
De legendarische Bob Moog heeft zelfs speciaal voor Eddie Harris een four-oscillator synthesizer gebouwd, aangestuurd door Eddie natuurlijk middels zijn saxofoon en een pitch follower. Hetzelfde principe gebruik ik ook in mijn eigen set-up.

Dit is naar mijn idee de beste (dubbel) CD van Eddie Harris.
Een compilatie door hemzelf samengesteld.

Andere elektrische saxofonisten: Sonny Stitt, Cannonball Adderley (!), John Klemmer, Ian Underwood, David Jackson, Wilton Felder, Michael Brecker, Seamus Blake, Chris Cheek, Joshua Redman. Bekende elektrische saxofonisten in Nederland: Jasper Blom, Maarten Ornstein, Henk Spies, Luc Houtkamp en Jorrit Dijkstra.

 

SET-UP

microfoons

Ik gebruik twee microfoons. Om effecten en synthesizers aan te sturen gebruik ik een contact microfoontje aan mijn mondstuk voor een clean en stabiel signaal, vrij van overspraak en ongevoelig voor feedback. Om het akoestische geluid mooi uit te versterken dit systeempje tekort en daarom gebruik ik hiervoor een 'gewone' microfoon.

apparatuur

Ik heb gekozen voor één 19" rack ipv losse gitaar effecten. Mijn set-up is rocksteady, gemakkelijk te vervoeren, overzichtelijk qua controlling, 'cool' om te zien. Bovendien relatief gezien weinig tijd kwijt aan het opbouwen en afbreken.

Ik gebruik een multi-effect met alle gebruikelijk gitaareffecten en waarin ik mijn eigen routings kan programmeren.

Met behulp van de pitch tracker in de Clavia G2 stuur ik met mijn saxoonsignaal oscillatoren aan. Envelope followers gebruik ik om extra expressie aanbrengen:
FM modulatie, filtering, resonantie etc.

routing

Een midi merger geeft me de mogelijkheid om de G2 met zowel een EWI wind controller als met de saxofoon aan te sturen.

Met de midi controller kan ik de G2 patches oproepen in de G2. Met het expressie pedaal kan ik parameters van zowel de Axe-FX als de G2 aansturen.

 

WIND CONTROLLER

Onlangs heb ik de AKAI EWI 4000s aangeschaft.

Dat is een (aangeblazen) midi controller en zeker geen akoestisch instrument zoals de saxofoon. De EWI heeft een ingebouwde synth en een midi out, zodat je praktisch elke synthesizer of sampler kunt aanblazen. Het is mogelijk om andere blaasinstrumenten te imiteren maar het resultaat doorstaat een vergelijking doorgaans niet.

De wind controller is in combinatie met goede patches wel een bijzonder expressief instrument en bijvoorbeeld geschikt om (synth) solo's, (orkest) partijen te spelen.

Meerstemmig spelen is mogelijk, maar dit is gecompliceerder dan bij gitaar of toetsen.

Het instrument biedt de saxofonist de mogelijkheid om, op een andere manier dan bij saxofoon maar enigszins vergelijkbaar met toetsen, met geluid bezig te zijn.